วันนี้ (7 กันยายน 2569) นายรุจติศักดิ์ รังสี รองผู้ว่าราชการจังหวัดเชียงราย เป็นประธานในพิธีเปิดโครงการเพิ่มศักยภาพในการสร้างความตระหนักรู้ด้านพลังงาน ผ่านเครือข่ายความร่วมมือด้านพลังงานในส่วนภูมิภาค ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ณ อาคารหอประชุมที่ว่าการอำเภอพาน ตำบลเมืองพาน อำเภอพาน จังหวัดเชียงราย โดยมี นายสุรเชษฐ์ สุทธิกุล ประชาสัมพันธ์จังหวัดเชียงราย นายอุดม ปกป้องบวรกุล นายอำเภอพาน พร้อมหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เครือข่ายด้านพลังงาน และประชาชนเข้าร่วมกิจกรรม

จุดสำคัญของการจัดกิจกรรมในครั้งนี้ คือการ เปิดตัว “อาสาพลังงานจังหวัดเชียงราย” ซึ่งมีผู้เข้าร่วมจากทั้ง 18 อำเภอ รวมกว่า 60 คน เพื่อทำหน้าที่เป็นเครือข่ายด้านพลังงานในระดับพื้นที่ และเป็นกลไกสำคัญในการนำความรู้ เทคโนโลยี และแนวทางการใช้พลังงานอย่างเหมาะสมไปถ่ายทอดต่อให้แก่เกษตรกรและประชาชนในชุมชนต่าง ๆ ทั่วจังหวัดเชียงราย

นายปรศักดิ์ งามสมภาค พลังงานจังหวัดเชียงราย กล่าวว่า เชียงรายเป็นจังหวัดที่มีภาคการเกษตรจำนวนมาก จึงมีเศษวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตรเกิดขึ้นเป็นจำนวนมากในแต่ละปี หากขาดการจัดการที่เหมาะสม วัสดุเหล่านี้อาจถูกนำไปเผาในที่โล่ง ซึ่งเป็นปัจจัยหนึ่งที่ก่อให้เกิดปัญหาหมอกควันและฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5

ดังนั้น การพัฒนา “อาสาพลังงาน” จึงเป็นการสร้างคนในพื้นที่ให้มีความรู้และสามารถเป็นผู้ถ่ายทอดต่อ โดยเฉพาะองค์ความรู้เกี่ยวกับพลังงานหมุนเวียน การจัดการเศษวัสดุการเกษตร และการนำเทคโนโลยีมาประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ ทั้งในด้านสิ่งแวดล้อมและการสร้างรายได้

ภายในกิจกรรม อาสาพลังงานทั้ง 60 คน ได้รับการอบรมทั้งภาคทฤษฎีและภาคปฏิบัติ ตั้งแต่ความรู้ด้านพลังงานหมุนเวียน การจัดการวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร ไปจนถึงการฝึกปฏิบัติการผลิตไบโอชาร์ด้วย เตาถ่านไบโอชาร์แบบไร้ควัน และการทำถ่านอัดแท่ง โดยมีวิทยากรจากกลุ่มวิสาหกิจชุมชนผู้ผลิตถ่านไบโอชาร์และถ่านอัดแท่งในพื้นที่ร่วมถ่ายทอดองค์ความรู้

เทคโนโลยีดังกล่าวสามารถนำวัสดุเหลือใช้ทางการเกษตร เช่น กิ่งยาง กิ่งลำไย และผลไม้ตกเกรด มาผ่านกระบวนการแปรรูปเพื่อเพิ่มมูลค่า สามารถต่อยอดเป็นผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ เช่น ถ่านเชื้อเพลิง ถ่านอัดแท่ง และถ่านดูดกลิ่น ช่วยลดการเผาในที่โล่ง และเปลี่ยนวัสดุที่เคยถูกมองว่าเป็นของเหลือทิ้งให้กลายเป็นทรัพยากรที่สามารถสร้างประโยชน์และสร้างรายได้

สำหรับอาสาพลังงานที่ผ่านการอบรม จะทำหน้าที่เป็น “คนกลางด้านพลังงานของชุมชน” นำองค์ความรู้ที่ได้รับไปขยายผลในพื้นที่ของตนเอง สร้างความเข้าใจให้ประชาชนเห็นถึงทางเลือกในการจัดการเศษวัสดุทางการเกษตรที่ไม่จำเป็นต้องใช้วิธีการเผา พร้อมส่งต่อองค์ความรู้เกี่ยวกับพลังงานทดแทนและเทคโนโลยีที่เหมาะสมกับบริบทของแต่ละชุมชน

การเปิดตัวอาสาพลังงานในครั้งนี้ จึงไม่ใช่เพียงการอบรมบุคลากร แต่เป็นการ สร้างเครือข่ายคนทำงานด้านพลังงานจากระดับจังหวัดสู่ระดับชุมชน ให้ทั้ง 18 อำเภอมีผู้ที่สามารถนำความรู้ไปต่อยอดและขยายผลในพื้นที่ เกิดการเชื่อมโยงระหว่าง “คน – ความรู้ – เทคโนโลยี – ชุมชน” เพื่อร่วมกันลดการเผา ลดปัญหา PM2.5 และเพิ่มมูลค่าเศษวัสดุการเกษตร

นับเป็นอีกก้าวสำคัญของจังหวัดเชียงรายในการสร้าง “อาสาพลังงาน” ให้เป็นพลังจากคนในพื้นที่ เพื่อขับเคลื่อนการใช้พลังงานสะอาดและการจัดการเศษวัสดุการเกษตรอย่างยั่งยืน โดยมุ่งหวังให้ความรู้จากวันนี้ถูกนำไปส่งต่อจากอาสาพลังงานสู่ชุมชน และขยายผลไปทั่วทั้งจังหวัดเชียงราย