ประเพณีเช่นนี้มีมาตั้งแต่สมัยกรุงสุโขทัย เริ่มจาก "พระราชพิธีจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ" ซึ่งเป็นพิธีทางพราหมณ์ที่มีมาแต่โบราณ มาจนถึงสมัยรัตนโกสินทร์ตอนต้น และเริ่มมีพิธีสงฆ์และใช้คำว่าคำว่า "พืชมงคล" ในสมัยรัชกาลที่ ๔ ที่ทรงโปรดเกล้าฯ ให้ริเริ่มจัด "พระราชพิธีพืชมงคล" ซึ่งเป็นพิธีทางสงฆ์ หรือการทำขวัญให้เมล็ดพันธุ์พืชต่างๆ ปราศจากโรคภัยและเจริญงอกงามสมบูรณ์ เพิ่มเข้ามาเป็นครั้งแรก โดยจัดรวมกับพิธีพราหมณ์ที่มีอยู่เดิม ทำให้เกิดเป็นชื่อเรียกรวมกันว่า "พระราชพิธีพืชมงคลจรดพระนังคัลแรกนาขวัญ" นับตั้งแต่นั้นมา เพื่อให้ผู้เป็นใหญ่ในแผ่นดินลงมือทำนาเป็นแบบอย่าง สร้างขวัญกำลังใจให้กับราษฎร ที่ประกอบอาชีพกสิกรรมหล่อเลี้ยงชีวิตผู้คนและเศรษฐกิจของบ้านเมือง ซึ่งปัจจุบัน พระยาแรกนา ได้แก่ ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์โดยตำแหน่ง

ต่อมา ในปี พ.ศ.๒๕๐๙ คณะรัฐมนตรีได้ลงมติให้วันพระราชพิธีพืชมงคล เป็น "วันเกษตรกร" ประจำปี อย่างเป็นทางการ เพื่อให้ทุกภาคส่วนระลึกถึงความสำคัญของการเกษตรและเพื่อเป็นสิริมงคลแก่อาชีพของเกษตรกรไทย